De biologische mechanismen achter alopecia androgenetica

Alopecia androgenetica is de meest voorkomende vorm van haaruitval bij zowel mannen als vrouwen. Het wordt gekenmerkt door een geleidelijke, patroongebonden verdunning van het haar, vaak beginnend bij de inhammen of kruin bij mannen en als verbreding van de middenscheiding bij vrouwen.

Hoewel het vaak simpelweg “erfelijke haaruitval” wordt genoemd, ligt het onderliggende mechanisme complexer en berust het op een interactie tussen genetische gevoeligheid en hormonale factoren.

De rol van dihydrotestosteron (DHT)

Een centrale factor binnen alopecia androgenetica is dihydrotestosteron (DHT). Dit hormoon ontstaat uit testosteron via het enzym 5-alpha-reductase.

DHT bindt zich aan androgeenreceptoren in genetisch gevoelige haarfollikels. De enzymatische stap waarbij testosteron wordt omgezet in DHT via 5-alpha-reductase speelt hierin een sleutelrol → lees meer over de rol van 5-alpha-reductase bij haaruitval.

Bij daarvoor vatbare personen kan deze binding leiden tot:

• Verkorting van de anagene (groei)fase

• Progressieve verkleining van de haarfollikel (miniaturisatie)

• Productie van dunnere en kortere haren

• Geleidelijke afname van zichtbare haardichtheid

  
  

Belangrijk is dat bij de meeste patiënten de hormoonspiegels in het bloed normaal zijn. Het verschil zit vooral in de lokale gevoeligheid van haarfollikels voor DHT.

Voor een volledig en gestructureerd medisch overzicht van de onderliggende hormonale processen bij alopecia androgenetica, inclusief genetische gevoeligheid en langetermijnprogressie, zie dit onafhankelijke overzicht van alopecia androgenetica.

De huidige wetenschappelijke literatuur benadrukt dat androgenetische alopecie geen gevolg is van abnormaal hoge hormoonspiegels, maar van een verhoogde gevoeligheid van haarfollikels voor DHT. Dit verklaart waarom de aandoening zich volgens herkenbare patronen ontwikkelt, ondanks normale bloedwaarden.

Miniaturisatie: het kernproces

Miniaturisatie verwijst naar de geleidelijke verkleining van de haarfollikel over opeenvolgende haargroeicycli. Elke nieuwe haarcyclus produceert een iets dunner haartje dan de vorige.

Op termijn kunnen terminale haren veranderen in fijne, nauwelijks zichtbare haren.

Dit proces verloopt meestal langzaam over meerdere jaren.

Waarom vroege herkenning belangrijk is

Alopecia androgenetica is een progressief proces. Zodra een haarfollikel volledig is geminiaturiseerd, is herstel beperkt.

Daarom is een correcte beoordeling van het haarverliespatroon essentieel. Niet alle vormen van haaruitval worden door DHT gedreven. Stress-gerelateerde haaruitval, ontstekingsaandoeningen of nutritionele factoren volgen andere biologische routes.

Een juiste differentiële diagnose vormt de basis voor een passende benadering.

Samenvatting

Alopecia androgenetica is een chronisch, progressief proces waarbij genetische gevoeligheid en lokale hormonale interacties samen leiden tot folliculaire miniaturisatie.

DHT speelt hierin een centrale rol, niet door verhoogde bloedspiegels, maar door verhoogde lokale gevoeligheid van specifieke haarfollikels.

Inzicht in deze biologische mechanismen is essentieel voor een juiste differentiële beoordeling en het bepalen van een passende langetermijnstrategie.