Behandeloptie H. bij alopecia areata

H. Locale sensibilisatie met diphencyprone

Alopecia areata (pleksgewijze kaalheid) is een auto-immuun aandoening van de haarzakjes. Het afweersysteem moet het lichaam behoeden voor indringers zoals bacteriën en splinters, maar bij alopecia areata richt het afweersysteem zich tegen de haarzakjes. Deze zijn dan niet meer in staat om haren te produceren. Als de aandoening lang voortduurt kunnen de haarzakjes kleiner worden of zelfs helemaal verdwijnen.

Zo lang de haarzakjes waarneembaar in de huid zitten kan gepoogd worden deze weer tot de productie van haren aan te zetten. Diphencyprone kan daarvoor geschikt zijn.

De sensibilisatie met diphencyprone (“prikkeltherapie”) wordt toegepast bij personen met alopecia areata bij wie de haarzakjes nog duidelijk waarneembaar zijn en andere behandelingen niet succesvol zijn gebleken. Door het contact van ditranol met de huid ontstaat ter plaatse huidirritatie en huidbeschadiging. De lokale afweer richt zich dan op de huidbeschadigingen en wordt daardoor “afgeleid” van de haarzakjes. Ongeveer 30% van de behandelingen resulteert in de geheel of gedeeltelijke hergroei van haren. Na het afbreken van de behandeling kunnen de teruggekeerde haren behouden blijven, maar hernieuwde haaruitval / haarverlies is ook mogelijk.

Behandeling met diphencyprone
Omdat diphencyprone een sterk irriterende werking heeft wordt de behandeling tegen haaruitval / haarverlies uitgevoerd door de dermatoloog of een deskundige bevonden persoon uitgevoerd.
Alvorens de therapie te starten wordt diphencyprone in een concentratie van 2% op de huid aangebracht, teneinde sensibilisatie teweeg te brengen. Er ontstaat dan jeuk, roodheid en uiteindelijk eczeem, geduid als contacteczeem. De patiënt is nu allergisch voor diphencyprone. Na enkele weken wordt de therapie gestart.

Eerst wordt gezocht naar de concentratie waarbij jeuk/eczeem ontstaat. Gestart wordt met een zeer sterk verdunde oplossing, langzaam opklimmend totdat er jeuk en een gering eczeem ontstaat.

Bij het aanbrengen van de vloeistof wordt een wattenstokjes in het flesje gedoopt. Het watje zuigt zich daarbij vol. Met het wattenstokje wordt de aangedane huid ingesmeerd. Daarna wordt het betreffende wattenstokje weggegooid en met een nieuw wattenstokje wordt de volgende plek ingesmeerd, etc.

Bij de concentratie waarbij jeuk en eczeem ontstaat, de zgn. effectieve concentratie, wordt de behandeling begonnen. Met de effectieve concentratie wordt diphencyprone aanvankelijk tweemaal per week opgebracht. Na zes maanden wordt de applicatiefrequentie teruggebracht naar eenmaal per week en later nog minder vaak. Na elke applicatie moet er een beetje jeuk en eczeem optreden.

Mogelijke bijwerkingen

Korte termijn: ernstig contact eczeem, jeuk, irritatie, galbulten, soms een allergische reactie over de hele huid. Zeer zelden treedt een ernstige allergische reactie op.

Lange termijn: niet goed bekend.

Wetenschappelijke verantwoording

Van der Steen PH, Van Baar HM, Perret CM, Happle R. Treatment of alopecia areata with diphenylcyclopropenone. J Am Acad Dermatol 1991; 24:253.

Wiseman MC, Shapiro J, MacDonald N, Lui H. Predictive model for immunotherapy of alopecia areata with diphencyprone. Arch Dermatol 2001; 137:1063.

Dall'oglio F, Nasca MR, Musumeci ML, et al. Topical immunomodulator therapy with squaric acid dibutylester (SADBE) is effective treatment for severe alopecia areata (AA): results of an open-label, paired-comparison, clinical trial. J Dermatolog Treat 2005; 16:10.

Wasy³yszyn T, Koz³owski W, Zabielski SL. Changes in distribution pattern of CD8 lymphocytes in the scalp in alopecia areata during treatment with diphencyprone. Arch Dermatol Res 2007; 299:231.